Cajon nedir?
Cajon, üzerine oturup ön yüzüne elle vurarak çalınan kutu biçiminde bir perküsyon enstrümanıdır. İspanyolca'da "sandık" anlamına gelir ve Peru kökenlidir. Tek bir kutudan bütün bir davul setinin temel seslerini çıkarabilmesi onu bu kadar popüler yaptı: ön yüzün üst kenarına vurduğunda trampet benzeri çıtırtılı bir ses, ortasına vurduğunda kick davul gibi derin bir bas alırsın.
Çoğu cajonun içinde gergin teller veya bir bahar bulunur; trampetin karakteristik "hışırtılı" tınısını veren şey budur. Bu sayede akustik bir sahne performansında tek başına ritim bölümünü taşıyabilir.
Cajon kimlere uygun?
Cajon şu durumlarda öne çıkar:
- Yer sorunu varsa — bir davul setinin kapladığı alanın onda birini kaplar, oturma taburesi görevi bile görür.
- Akustik çalıyorsan — gitar eşliğinde davul seti çoğu zaman fazla gelir; cajon dengeyi bozmaz.
- Taşıman gerekiyorsa — tek parça, kolay taşınır, kurulum gerektirmez.
- Bütçe kısıtlıysa — ritim öğrenmenin en ekonomik giriş noktalarından biridir.
Çocuklar için üretilen daha küçük gövdeli cajonlar da vardır. Bunlar hem oturma yüksekliği hem de vuruş yüzeyi açısından küçük bedenlere göre ölçeklendirilmiştir; standart bir cajona oturan çocuk ayaklarını yere basamadığı için doğru pozisyon alamaz.
Darbuka nedir, cajondan farkı ne?
Darbuka, kadeh biçimli gövdesi ve tek deri yüzeyiyle Orta Doğu ve Anadolu müziğinin temel ritim enstrümanıdır. Kucakta ya da bacak üstünde yatay tutularak çalınır. Cajondan en belirgin farkı ses karakteri: darbuka çok daha keskin, tiz ve parmak vuruşlarına duyarlıdır. "Dum" (merkeze vurulan derin ses) ve "tek" (kenara vurulan keskin ses) olmak üzere iki ana vuruş üzerine kurulu zengin bir teknik geleneği vardır.
Kabaca ayırmak gerekirse: pop, akustik, latin ve batı müziği eşliği için cajon; Türk halk müziği, arabesk, oryantal ve Orta Doğu ritimleri için darbuka daha doğal durur.
Cajon nasıl çalınır? Başlangıç ipuçları
- Oturuş — cajonun üstüne otur, hafifçe öne eğil. Ayaklar yere tam bassın.
- Bas (kick) sesi — ön yüzün orta bölgesine avuç içinin dolgun kısmıyla vur, eli hemen çek. Elini yüzeyde bırakırsan ses boğulur.
- Trampet sesi — üst kenara, parmak uçlarıyla vur. Buradaki teller devreye girer ve çıtırtılı ton oluşur.
- İlk ritim — bas–trampet–bas–trampet dizisi neredeyse tüm pop şarkılarının temel kalıbıdır. Yavaş başla, metronomla çalış.
Bakım
Cajon ahşap bir gövdedir; nemden ve doğrudan güneşten uzak tutulmalıdır. Radyatör yanında ya da rutubetli bir bodrumda bırakılan gövde zamanla çatlayabilir. Ön yüzeyi (tapa) temizlemek için kuru veya çok hafif nemli yumuşak bez yeterlidir; kimyasal temizleyici kullanma.
Darbukada ise deri yüzey kritik: alüminyum gövdeli modellerde genelde sentetik deri kullanılır ve bu nem değişimlerine dayanıklıdır. Yine de aşırı sıcak ya da soğukta bırakmamak, derinin gerginliğini korur.
Kargo ve ödeme
2.000 TL üzeri siparişlerde kargo ücretsizdir; altındaki siparişlerde 199 TL kargo bedeli uygulanır. Ödemeler PayTR güvenli ödeme altyapısı üzerinden alınır.